Written with Love Written Speciaal
Karma-sutra

Karma, de wet van oorzaak en gevolg

De Nada Kronieken, deel 89

Door Hans Brockhuis

Toen ik had besloten dat mijn Blog voor juni over karma zou gaan, realiseerde ik me dat ik daar eigenlijk niet zo heel veel van afweet. Natuurlijk heb ik de laatste jaren af en toe in mijn geschriften het woord karma laten vallen en heb ik een algemeen idee wat dit concept inhoudt, maar om nu zo maar even voor de vuist weg uit te leggen waar het echt om gaat; dat is weer een ander verhaal.

Om antwoorden op mijn vragen – en misschien wel jouw vragen – te krijgen heb ik om te beginnen Wikipedia, de internet encyclopedie opgeslagen om eens te kijken wat zij erover te vertellen hebben. Vervolgens heb ik hier en daar eens mijn voelhorens uitgestoken om te kijken wat anderen hierover zeggen en tenslotte heb ik een beroep gedaan op mijn eigen ‘zijn’ om te onderzoeken wat daaruit naar voren zou komen.

Wikipedia zegt mij dat het begrip karma afkomstig is uit het Sanskriet (de oertaal waaruit alle Indo-Europese taalfamilies van afgeleid zijn H.B.). De wortel van karma is kamma, een begrip uit het hindoeïsme, dat letterlijk vertaald wordt als 'handeling', 'actie' of 'daad'.

Karma wordt gezien als een natuurlijk principe, een wet van ‘actie en reactie’. Een goede daad heeft van nature gunstige gevolgen voor degene die de handeling verricht; slechte daden hebben van nature slechte en onplezierige gevolgen.

In de religies die van reïncarnatie uitgaan strekt het begrip karma zich uit over het huidige en alle vroegere en latere levens. Het resultaat van de daden die men nú doet, kan in dít leven óf in een volgend leven terugkomen. Hetgeen ons overkomt is het resultaat van een actie die we in het huidige of een vorig leven uitgevoerd hebben, en we zijn in staat om nieuwe daden te verrichten die het resultaat van oude daden beïnvloedt. Ieder individu is door zijn daden zelf verantwoordelijk voor zijn eigen leven, vreugde en pijn. Slechte daden (slecht karma) houden de cyclus van geboorte, ouderdom en dood in stand. Het doel van religie is bevrijding/nirvana uit die gevaarlijke cyclus, samsara.

Ziezo, dat weten we alvast. Betekent dat dan dat alles wat je doet door iemand minutieus wordt bijgehouden zodat je, wanneer je een andere handeling verricht, die eerste wordt gecompenseerd, afgestreept? Is het een soort kerfstok, zoals die vroeger in de kroegen werden gebruikt om bij te houden wat iedereen had gedronken zodat er later afgerekend kon worden?  Of krijg je als je een ‘goede daad’ hebt verricht een plusje, en na een ‘slechte daad’ een minnetje op de mauw gespeld? Wie houdt bij wat er gedurende vorige levens is gebeurd, want dat is weer zoiets. Meestal hebben we – als we al in reïncarnatie geloven - geen idee wat zich tijdens die vorige levens heeft afgespeeld. En ga zo nog maar even door.

Nog zo iets. Ik weet dat er stromingen binnen de spirituele wereld zijn die beweren dat karma niet langer geldig zou zijn. Omdat we ons als mensdom op de grens van de nieuwe tijd bevinden en we aan het verschuiven zijn van de 3e naar de 5e dimensie. En ook omdat we te maken hebben met wat sommigen de ‘nieuwe energie’ noemen. Daarom zouden we in een positie zijn beland waarin karma er niet meer toe doet. Dat we maar voor de vuist weg zouden kunnen leven als God in Frankrijk, en een spoor van ellende achter ons zouden kunnen laten, want zijn we niet verlicht? Zijn we niet op weg om ons aan de zijde van de almachtige te scharen. Is er wel zo iets als goed of kwaad. We kunnen immers geen positiviteit ervaren als we geen negativiteit hebben ervaren? Vragen, vragen!

Het is wel duidelijk dat de vragen talrijker zijn dan de antwoorden. Toch wordt er aan karma een zekere wetmatigheid toegeschreven. De wet van oorzaak en gevolg. Maar wie heeft die wet dan wel uitgevaardigd? Wie handhaaft die wet, en waar kunnen we de tekst van die wet lezen? Nog meer vragen en nog steeds weinig antwoorden. Ik ga maar eens wat literatuurstudie doen en kom bij Susan Smit terecht die in het tijdschrift Body and Mind een uitgebreide studie van het karmische concept heeft gemaakt. Ik zal daaruit enkele citaten overnemen.

“Karma. Het klinkt dreigend, onontkoombaar, onherroepelijk. Het klinkt naar ‘boontje komt om zijn loontje’. De gedachte achter de karma-theorie is dat we zelf verantwoordelijk zijn voor de omstandigheden waar we ons in bevinden door ons gedrag in het verleden. Bijna altijd als er over karma gesproken wordt, gaat het om slecht karma. Het eigen schuld, dikke bult-gevoel: ooit zul je wel iets vreselijks gedaan hebben, waarvoor je nu gestraft wordt. Je kunt er verlies, onrecht, ongeluk, ziekte, tegenslag en gebrek aan kansen mee verklaren. Toch is dit een veel te eenzijdige en simplistische uitleg. De wet van karma is veel complexer dan een eenvoudig strafpuntensysteem.” […]

“Maar hoe werkt karma dan? Wie of wat zorgt ervoor dat onze daden als een boemerang terugkomen in ons leven en wat is het doel daarvan?”

“De enige manier om te weten of er karma in het spel is, is het gebruiken van je intuïtie. Soms kun je voelen dat een bepaalde gebeurtenis ‘karmisch geladen’ is en dat het jou of de andere betrokkenen iets te leren heeft. Sylvie (24) is ervan overtuigd dat ze een portie goed karma in de schoot geworpen kreeg toen ze het nodig had. ‘Ik ben een paar weken met mijn rugzak alleen door Schotland getrokken.

Op een avond  ontdekte ik dat mijn paspoort, portemonnee en mobiele telefoon waren gestolen. Ik kon geen bus nemen en liep uren in de regen op zoek naar een plaats om te overnachten. Toen het donker werd belde ik ten einde raad aan bij een boerderij en een wat norsige, oudere man deed open. Hij liet me mijn verhaal doen en maakte zonder veel omhaal een maaltijd voor me klaar, gaf me geld en bracht me met zijn auto naar de dichtstbijzijnde jeugdherberg, een uur verderop. Terwijl ik me uitputte in bedankjes, zei hij alleen maar dat hij het gevoel had dat hij mij iets verschuldigd was, ook al had hij me nog nooit eerder ontmoet.

Ik heb nog vaak aan die avond teruggedacht. Misschien heb ik hem in een vorig leven geholpen en was dit voor hem een manier om de rekening te vereffenen. Wie weet. Wat ik zeker weet is dat de reden van zijn keuze om me te helpen dieper ligt - dat het is geworteld in een ver verleden.”
Vaak wordt karma in één adem genoemd met reïncarnatie. Je kunt in dit leven de rekening gepresenteerd krijgen van iets dat je in een vorig leven hebt gedaan. Het zou verklaren waarom de een in veel moeilijker omstandigheden wordt geboren dan de ander.

Tot zover Susan Smit. Zelf heb ik het gevoel dat het allemaal niet zo ingewikkeld in elkaar zit. Zonder afbreuk te doen aan wat anderen daarover te zeggen hebben en die waarheid in zichzelf dragen, zou ik ervoor willen pleiten om karma als een cadeau te zien. Het geeft ons mogelijkheden om niet alleen te leren, maar ook om op welk moment dan ook datgene te veranderen waarvan je zelf het gevoel hebt dat het allemaal niet zo gelopen is als wenselijk zou zijn geweest. En daar hoef je niet voor over te gaan. Die techniek kun je altijd en overal toepassen. Wanneer je van mening bent dat er iets is fout gegaan, al of niet door jouw ‘schuld’ (merk de haakjes op) leg dan de intentie bij je zelf neer om wanneer je een volgende keer in eenzelfde situatie zou komen te verkeren, je de mogelijkheid hebt om de oude ervaring te transformeren naar een nieuwe ervaring. Wanneer je dat ervaart, heb je een stap verder gezet op het pad van oorzaak en gevolg.

Ik wens jou veel goeds toe bij het bewandelen van die weg.